Een preventieadviseur geniet in België een ontslagbescherming. Ontslag is daarom enkel mogelijk onder strikte voorwaarden en mits naleving van een specifieke procedure of in onderlinge overeenkomst. De onafhankelijkheid van de preventieadviseur staat centraal in dit beschermingsstatuut. Een werkgever die de regels negeert bij het ontslaan van een preventieadviseur, riskeert een beschermingsvergoeding tot drie jaar loon boven op de gewone opzegvergoeding te moeten betalen. 

Wat zegt de wet over de ontslagbescherming van de preventieadviseur?

Artikel 3 van de Wet van 20 december 2002 bepaalt dat je een preventieadviseur enkel mag ontslaan, uit zijn functie verwijderen of zijn contract beëindigen om redenen die vreemd zijn aan zijn onafhankelijkheid of wegens bewezen onbekwaamheid. De werkgever moet die redenen vooraf via een aangetekende brief meedelen en bewijzen. De rechter zal enkel rekening houden met de in deze brief aangebrachte redenen.  

Daarnaast is het voorafgaand akkoord van het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) vereist voor interne preventieadviseurs. Bestaat er geen CPBW, dan moet de werkgever het voorafgaand akkoord vragen aan de vakbondsafvaardiging of, bij het ontbreken daarvan, rechtstreeks aan het personeel. Zonder akkoord kan de werkgever enkel via een procedure bij de arbeidsrechtbank verder. 

Wanneer kun je de arbeidsovereenkomst met een preventieadviseur beëindigen?

Een beëindiging is mogelijk in vijf typische situaties: 

  • Onbekwaamheid of objectieve tekortkomingen die het functioneren onmogelijk maken en aantoonbaar zijn; 
  • Redenen vreemd aan de onafhankelijkheid zoals het aflopen van een contract van bepaalde duur; 
  • Ontslag om dringende reden; 
  • Eigen initiatief van de preventieadviseur – opzeg of beëindiging in onderling overleg blijven mogelijk;  
  • Einde van de onderneming of collectief ontslag – het voorafgaand CPBW akkoord is dan niet vereist. Sluit je daarentegen enkel een afdeling zonder dat aan die wettelijke criteria is voldaan, dan blijft het CPBW akkoord nodig zolang dat orgaan bestaat. 

Wat zijn de gevolgen van een onregelmatig ontslag van een preventieadviseur?

Naast de normale opzeg‑ of opzeggingsvergoeding moet een werkgever die zich niet aan de regels houdt een forfaitaire beschermingsvergoeding betalen. Dit omvat twee jaar loon voor wie minder dan vijftien jaar de functie van preventieadviseur uitoefent en drie jaar loon nadat hij de functie sinds vijftien jaar uitoefent. De arbeidsrechtbank kan die vergoeding toekennen zodra ze oordeelt dat de aangevoerde reden niet voldoet of dat de procedure niet is nageleefd. In recente rechtspraak volstond zelfs een procedurefout om de maximale vergoeding toe te kennen. 

Overweeg je jouw preventieadviseur te ontslaan, laat je dan steeds bijstaan door onze advocaten gespecialiseerd in arbeidsrecht. HR Legal begeleidt werkgevers stap voor stap in dit proces. Stuur een mail naar hello@hrlegal.be of bel ons op +32 474 429 481.